Sẹo co kéo là gì? Cơ chế hình thành và đặc điểm sẹo

Sẹo co kéo là dạng sẹo mang đến nhiều phiền phức. Sẹo không chỉ ảnh hưởng đến thẩm mỹ mà còn cản trở vận động. Với sẹo co kéo việc điều trị sẽ cần phẫu thuật để tạo hình và kết hợp với các phương pháp khác để tối ưu hiệu quả. Cùng nhau tìm hiểu về cơ chế hình thành và đặc điểm của sẹo co kéo để cùng nhau phòng trị hiệu quả nhất.

Sẹo co kéo là gì? Cơ chế hình thành sẹo

Sẹo co kéo (contracture scar) là dạng sẹo bệnh lý thường gặp sau bỏng sâu, chấn thương lớn hoặc phẫu thuật, trong đó mô sẹo co rút mạnh, làm kéo căng da và các mô xung quanh, gây hạn chế vận động, biến dạng vùng da – khớp liên quan.

Sẹo co kéo da thường liên quan đến các tổn thương sâu. Cơ chế hình thành sẹo như sau:

• Tổn thương da sâu: Da bị tổn thương, chấn thương sâu làm phá huỷ cấu trúc da (collagen, elastin).
• Giai đoạn lành thương: Cơ thể kích hoạt nguyên bào sợi (fibroblast) để sản xuất collagen nhằm vá vết thương. Collagen mới tạo dày, xếp lộn xộn, thiếu tính đàn hồi.
• Co rút mô sẹo: Các sợi collagen ngắn lại và kéo mô xung quanh, làm bề mặt da bị rút vào trong. Nếu không được can thiệp (vật lý trị liệu, ép sẹo, chăm sóc sớm), mô sẹo ngày càng cứng và co rút mạnh hơn.

Sẹo co kéo xuất phát từ tổn thương sâu và mất da

Đặc điểm của sẹo co kéo

Sẹo co kéo là dạng sẹo bệnh lý có mức độ phức tạp cao hơn so với các loại sẹo thông thường. Loại sẹo này có những đặc điểm nhận diện điển hình như:

• Da tại vùng sẹo căng, cứng và dày, kém đàn hồi.
• Sẹo thường có kích thước lớn, hình dạng không đều hoặc phức tạp.
• Khi xuất hiện tại vùng khớp, sẹo có thể gây biến dạng da hoặc khớp.
• Giảm tầm vận động, kèm theo cảm giác đau hoặc khó chịu khi cử động.
• Gây ảnh hưởng đáng kể đến thẩm mỹ và sinh hoạt hàng ngày của người bệnh…

Nguyên nhân gây sẹo co kéo

Sẹo co kéo thường hình thành sau những tổn thương da nghiêm trọng, làm phá vỡ cấu trúc da và quá trình lành thương tự nhiên. Các nguyên nhân phổ biến gồm:

• Bỏng da: Đặc biệt là bỏng sâu, bỏng diện rộng. Quá trình lành thương tạo mô sẹo dày, kém đàn hồi và có xu hướng co rút mạnh.
• Chấn thương tai nạn: Vết thương lớn, rách da sâu hoặc tổn thương mô mềm không được xử lý và phục hồi đúng cách dễ dẫn đến sẹo co kéo.
• Phẫu thuật: Các ca phẫu thuật xâm lấn sâu, sẹo mổ lớn hoặc chăm sóc hậu phẫu chưa phù hợp có thể gây hình thành sẹo co kéo, nhất là khi sẹo nằm gần vùng khớp.
• Nhiễm trùng hoặc tồn dư dị vật trong vết thương: Khi vết thương không được làm sạch triệt để hoặc xảy ra nhiễm khuẩn, quá trình lành thương bị kéo dài và rối loạn, tạo điều kiện cho mô sẹo phát triển bất thường và co kéo.
• Cơ địa và yếu tố di truyền: Những người có cơ địa dễ hình thành sẹo lồi bẩm sinh có nguy cơ cao xuất hiện sẹo lồi và sẹo co kéo hơn người bình thường, do đó cần chăm sóc da đúng cách và theo dõi sát ngay từ giai đoạn đầu lành thương…

Vị trí dễ bị sẹo co kéo da

Sẹo co kéo da thường xuất hiện tại những vùng da thường xuyên vận động, gấp duỗi hoặc chịu lực kéo lớn. Các vị trí dễ gặp bao gồm:

• Vùng khớp: cổ, nách, khuỷu tay, cổ tay, đầu gối, cổ chân.
• Bàn tay, bàn chân: ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng cầm nắm, đi lại.
• Vùng cổ – vai – ngực: dễ gây co rút da, hạn chế cử động và biến dạng thẩm mỹ.
• Vùng mặt (quanh miệng, mí mắt): có thể ảnh hưởng đến biểu cảm và sinh hoạt.

Da bị co rút khiến cho sẹo có hình dáng phức tạp

Sẹo co kéo da có ảnh hưởng như thế nào?

Sẹo co kéo da không chỉ gây mất thẩm mỹ mà còn làm giảm tầm vận động, đặc biệt khi xuất hiện tại các vùng khớp hoặc khu vực thường xuyên cử động. Nếu không được can thiệp sớm, tình trạng này có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt và chất lượng cuộc sống của người bệnh.

Đặc biệt, sẹo co kéo da khó điều trị hơn nhiều so với các loại sẹo thông thường. Mô sẹo dày, xơ cứng và co rút mạnh khiến sẹo ít đáp ứng với các phương pháp điều trị bảo tồn như thuốc bôi, kem trị sẹo hay các biện pháp chăm sóc da thông thường. Trong nhiều trường hợp, người bệnh cần kết hợp vật lý trị liệu, can thiệp chuyên sâu hoặc phẫu thuật chỉnh sẹo để cải thiện chức năng và thẩm mỹ.

Những tổn thương sẹo có kích thước lớn và phức tạp sẽ cần điều trị theo phác đồ riêng và liệu trình kéo dài.

Sẹo co kéo có tự khỏi không?

Theo bác sĩ chuyên khoa tại Phòng khám Da liễu Thẩm mỹ Thái Hà, các tổn thương sẹo gây co rút, co kéo da không có khả năng tự khỏi theo thời gian. Ngược lại, nếu không được can thiệp đúng cách, mô sẹo có thể ngày càng xơ cứng và co rút mạnh hơn, làm tăng mức độ biến dạng và hạn chế vận động.

Câu hỏi đặt ra là điều trị sẹo co kéo da bằng phương pháp nào hiệu quả và an toàn? Vấn đề này sẽ được bác sĩ chuyên khoa tư vấn sau khi đã thăm khám, đánh giá chính xác tình trạng sẹo và sự co rút da.

Phương pháp điều trị sẹo co kéo da

Điều trị sẹo co kéo sẽ tuỳ theo mức độ tổn thương (diện tích, mức độ co rút da) và vị trí sẹo. Các biện pháp điều trị được áp dụng lần lượt như sau:

Tiêm Corticoid điều trị sẹo co kéo da

Tiêm corticoid là phương pháp đưa thuốc điều trị sẹo trực tiếp vào mô sẹo nhằm ức chế tăng sinh collagen, giúp làm mềm sẹo, giảm tình trạng sưng, ngứa và cảm giác căng kéo da.

Áp dụng: Phù hợp với sẹo co kéo mới hình thành, sẹo còn mềm, mức độ co rút nhẹ và chưa gây biến dạng nặng.

Ưu điểm:

• Thủ thuật đơn giản, thời gian thực hiện nhanh.
• Giúp làm mềm sẹo và giảm triệu chứng khó chịu.
• Có thể kết hợp với các phương pháp điều trị khác.

Nhược điểm:

• Hiệu quả hạn chế với sẹo co kéo lâu năm, xơ cứng.
• Có thể gây mỏng da, giãn mạch, đổi màu da nếu tiêm không đúng kỹ thuật.

Tiêm laser trong điều trị sẹo co kéo da

Laser sử dụng năng lượng ánh sáng tác động trực tiếp vào mô sẹo, giúp làm mềm sẹo, làm phẳng các nếp gấp, đồng thời kích thích tăng sinh collagen mới và tái tạo da.

Áp dụng: Thích hợp cho sẹo co kéo mức độ nhẹ đến trung bình, hoặc dùng hỗ trợ sau phẫu thuật nhằm cải thiện thẩm mỹ và hạn chế sẹo tái phát.

Ưu điểm:

• Ít xâm lấn, cải thiện bề mặt da rõ rệt.
• Hỗ trợ tái tạo da và tăng tính đàn hồi.
• Có thể kết hợp trong phác đồ điều trị lâu dài.

Nhược điểm:

• Cần thực hiện theo liệu trình nhiều buổi.
• Hiệu quả phụ thuộc vào loại laser và tay nghề bác sĩ.
• Có thể gây bỏng rát, đỏ da hoặc tổn thương nếu năng lượng không phù hợp.

Phẫu thuật ghép da (Skin grafting)

Phẫu thuật ghép da là phương pháp can thiệp xâm lấn, trong đó bác sĩ cắt bỏ hoàn toàn mô sẹo xơ cứng, sau đó lấy da khỏe mạnh từ vùng khác trên cơ thể để ghép vào vị trí tổn thương.

Áp dụng: Chỉ định cho các trường hợp sẹo co kéo nặng, phức tạp, gây hạn chế vận động nhiều và không đáp ứng với các phương pháp điều trị bảo tồn.

Ưu điểm:

• Giải phóng co rút da hiệu quả.
• Cải thiện rõ rệt chức năng vận động và hình dạng vùng da.
• Phù hợp với sẹo co kéo lâu năm, diện rộng.

Nhược điểm:

• Là phẫu thuật xâm lấn, cần thời gian hồi phục.
• Nguy cơ để lại sẹo tại vùng lấy da.
• Cần chăm sóc hậu phẫu và phục hồi chức năng nghiêm ngặt để hạn chế tái co kéo.

Đối với các trường hợp cần phẫu thuật tạo hình hoặc ghép da, việc điều trị phải được thực hiện tại cơ sở y tế chuyên khoa uy tín. Bác sĩ chuyên khoa sẽ đánh giá toàn diện tình trạng sẹo và sức khỏe tổng quát của người bệnh trước khi chỉ định phẫu thuật nhằm đảm bảo an toàn và hiệu quả.

Sau phẫu thuật, người bệnh thường cần kết hợp thêm các phương pháp hỗ trợ như laser, băng ép, tiêm corticoid hoặc vật lý trị liệu để tối ưu kết quả điều trị và hạn chế nguy cơ tái co kéo.

Theo bác sĩ chuyên khoa, mục đích điều trị sẹo co kéo là để giải phóng tình trạng co rút da, giảm cảm giác căng kéo, khó chịu. Từ đó sẽ giúp cải thiện tầm vận động (đặc biệt tại các vùng khớp), phục hồi chức năng sinh hoạt và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Ngoài ra, khi sẹo co kéo được cải thiện thì cũng sẽ nâng cao tính thẩm mỹ, giúp chúng ta tự tin hơn trong cuộc sống và giao tiếp hàng ngày.

Sẹo co kéo vùng khớp làm ảnh hưởng đến vận động

Phòng ngừa sẹo co kéo da

Sẹo co kéo có thể phòng ngừa theo các cách sau:

• Vệ sinh vết thương đúng cách: Rửa sạch bằng nước muối sinh lý hoặc dung dịch sát khuẩn phù hợp để ngăn nhiễm trùng, hỗ trợ lành da.
• Dùng sản phẩm chăm sóc sẹo uy tín: Ưu tiên gel hoặc miếng dán silicone có chứng nhận, mua tại nhà thuốc đáng tin cậy.
• Bảo vệ sẹo khỏi ánh nắng: Che chắn hoặc dùng kem chống nắng để hạn chế sẹo thâm và dày lên.
• Thăm khám da liễu khi có bất thường: Đi khám sớm nếu sẹo đau, co kéo hoặc biến dạng.
• Không tự ý can thiệp: Tránh nặn, bóp hay dùng phương pháp không rõ nguồn gốc gây tổn thương thêm.

Nếu bạn đang quan tâm đến sẹo co kéo da, hãy liên hệ với phòng khám da liễu thẩm mỹ Thái Hà để được tư vấn nhiều hơn và có hướng điều trị phù hợp nhé!

• 9:42 Sáng 10/02/2026
• 21 lượt xem
• Administrator