Bệnh Nấm Lưỡi: Nguyên Nhân, Dấu Hiệu Và Cách Điều Trị

Nấm lưỡi là tình trạng nhiễm nấm Candida ở trong khoang miệng gây tổn thương lưỡi với dấu hiệu đau rát, khó chịu. Đặc biệt, bệnh nấm lưỡi ở trẻ em còn có thể khiến trẻ bỏ bú, chán ăn và quấy khóc. Vậy đâu là nguyên nhân gây nấm lưỡi, bệnh có nguy hiểm không và điều trị như thế nào? Hãy cùng Phòng khám Da liễu Thẩm mỹ Thái Hà tìm hiểu ngay.

Bệnh nấm lưỡi là gì?

Nấm lưỡi hay còn gọi là nấm miệng là tình trạng niêm mạc lưỡi và khoang miệng bị nhiễm nấm. Dân gian còn gọi bệnh nấm lưỡi là tưa lưỡi.

Tác nhân gây nấm lưỡi phổ biến nhất là nấm Candida albicans. Bệnh có thể ảnh hưởng đến nhiều đối tượng, bao gồm cả trẻ nhỏ và người trưởng thành.

Biểu hiện chung của nhiễm nấm là lưỡi có lớp phủ màu trắng và có hiện tượng đau rát. Bệnh có thể được điều trị nhưng khả năng tái phát cao, nhất là ở một số đối tượng nhạy cảm như trẻ nhỏ dưới 1 tuổi, phụ nữ có thai hoặc người bị duy giảm miễn dịch.

Triệu chứng nấm lưỡi

Khi nấm Candida tấn công vào khoang miệng sẽ có thời gian ủ bệnh. Trong giai đoạn đầu, người bệnh không gặp phải bất kỳ các dấu hiệu bất thường nào. Tuy nhiên, tình trạng nhiễm khuẩn sẽ trở nên tồi tệ theo thời gian và gây ra triệu chứng nấm miệng. lưỡi.

Xuất hiện các mảng trắng trên lưỡi

Ban đầu, trên bề mặt lưỡi xuất hiện những mảng loang lổ màu trắng kem. Theo thời gian, các mảng này có thể chuyển sang màu vàng như phô mai. Trong những trường hợp nặng, tổn thương có thể chuyển màu xanh, đen hoặc xuất hiện tình trạng hoại tử.

Lưỡi dễ chảy máu

Khi cạo lưỡi hoặc chạm vào vùng tổn thương, bề mặt lưỡi có thể bị trầy xước và chảy máu. Chảy máu miệng khi đánh răng.

Đau rát trong khoang miệng

Người bệnh thường cảm thấy đau nhức hoặc nóng rát ở lưỡi. Đặc biệt khi nuốt nước bọt hoặc ăn các loại thực phẩm cay, nóng và cứng.

Khó nuốt

Tình trạng viêm nhiễm có thể khiến việc nuốt thức ăn trở nên khó khăn. Ở những trường hợp nặng, người bệnh có thể đau nhiều đến mức hạn chế ăn uống.

Giảm hoặc mất vị giác

Nấm lưỡi có thể làm thay đổi khả năng cảm nhận hương vị, khiến người bệnh ăn uống không ngon miệng và chán ăn.

Khô lưỡi, khô miệng

Nhiều người bị nấm lưỡi thường xuyên có cảm giác khô lưỡi, khó chịu trong khoang miệng.

Với trẻ nhỏ, bệnh nấm lưỡi sẽ có thêm đặc điểm khác:

• Bỏ bú hoặc bú kém: Các mảng nấm trong khoang miệng gây đau rát, khiến trẻ khó chịu khi bú mẹ hoặc bú bình. Vì vậy, trẻ thường bú ít hơn bình thường hoặc từ chối bú.
• Quấy khóc nhiều: Cảm giác đau và khó chịu trong miệng có thể khiến trẻ cáu gắt, quấy khóc liên tục, đặc biệt trong hoặc sau khi ăn.

Nguyên nhân nhiễm nấm lưỡi

Có thể bạn chưa biết, nấm Candida albicans tồn tại với số lượng nhỏ trong khoang miệng và không gây hại cho cơ thể. Tuy nhiên, khi có các điều kiện thuận lợi thì nấm sẽ phát triển số lượng không kiểm soát và gây ra dấu hiệu nấm lưỡi.

Các nguyên nhân gây nấm lưỡi phổ biến gồm:

• Suy giảm hệ miễn dịch: Người mắc HIV/AIDS, bệnh bạch cầu hoặc các bệnh lý suy giảm miễn dịch dễ bị nấm lưỡi hơn.
• Hóa trị, xạ trị: Các phương pháp điều trị ung thư có thể làm suy yếu sức đề kháng, tạo điều kiện cho nấm Candida phát triển.
• Mất cân bằng môi trường khoang miệng: Thay đổi độ pH và hệ vi sinh trong miệng làm tăng nguy cơ nhiễm nấm.
• Vệ sinh răng miệng kém: Thức ăn tồn đọng và vệ sinh miệng không đúng cách tạo môi trường thuận lợi cho nấm sinh sôi.
• Tiểu đường không kiểm soát: Đường huyết cao giúp nấm Candida phát triển mạnh hơn và làm giảm khả năng miễn dịch.
• Sử dụng thuốc kéo dài: Kháng sinh, corticosteroid hoặc thuốc ức chế miễn dịch có thể làm mất cân bằng hệ vi sinh trong khoang miệng, dẫn đến nấm lưỡi.

Bệnh nấm lưỡi có lây không?

Có. Nấm lưỡi là bệnh có thể lây từ người sang người. Đường lây có thể là gián tiếp hoặc trực tiếp.

Một số con đường lây nhiễm phổ biến gồm:

• Hôn người bệnh nấm lưỡi.
• Dùng chung cốc, thìa, đũa.
• Dùng chung bàn chải đánh răng, bàn chải lưỡi.
• Lây truyền giữa mẹ và bé trong quá trình cho con bú.
• Ngậm đồ chơi, núm ti hoặc bình sữa không được vệ sinh sạch sẽ.

Tuy nhiên, không phải ai tiếp xúc với nấm cũng sẽ mắc bệnh. Nấm Candida thường chỉ phát triển mạnh và gây bệnh khi hệ miễn dịch suy yếu hoặc môi trường trong khoang miệng mất cân bằng.

Các đối tượng dễ mắc bệnh nấm lưỡi

Các nhóm người dễ nhiễm nấm lưỡi gồm:

• Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ dưới 1 tuổi.
• Người cao tuổi.
• Người mắc bệnh tiểu đường.
• Người đang điều trị ung thư.
• Người nhiễm HIV/AIDS hoặc suy giảm miễn dịch.
• Người sử dụng kháng sinh hoặc corticosteroid kéo dài.
• Người có thói quen vệ sinh răng miệng không đúng cách.
• Người uống rượu bia nhiều và hút thuốc lá.
• Quan hệ tình dục bằng miệng…

Chẩn đoán mắc nấm lưỡi

Khi nghi ngờ bị nấm lưỡi, bác sĩ sẽ hỏi bệnh nhân về các triệu chứng mắc phải. Sau đó sẽ tiến hành thăm khám khoang miệng và chỉ định một số xét nghiệm nhằm đưa ra chẩn đoán chính xác nhất. 

• Sinh : Bác sĩ có thể cạo nhẹ một phần mảng trắng trên lưỡi để quan sát dưới kính hiển vi và tìm sự hiện diện của nấm Candida.
• Nội soi họng: Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể làm thêm nội soi để đánh giá mức độ lan rộng của nhiễm nấm.
• Xét nghiệm máu: Được chỉ định khi cần tìm các bệnh lý nền như tiểu đường, suy giảm miễn dịch hoặc các nguyên nhân khác làm tăng nguy cơ mắc nấm lưỡi.

Việc chẩn đoán chính xác không chỉ giúp xác định bệnh mà còn tìm ra nguyên nhân gây nấm lưỡi, từ đó xây dựng phương pháp điều trị phù hợp và hiệu quả hơn.

Điều trị bệnh nấm lưỡi

Đối với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ

Cần thận trọng khi điều trị  nấm lưỡi cho trẻ nhỏ. Tuyệt đối không tự sử dụng thuốc khi chưa có chỉ định của bác sĩ.

Các loại thuốc điều trị nấm lưỡi cho trẻ nhỏ gồm:

• Dung dịch Nystatin: dùng để rơ lưỡi theo chỉ định của bác sĩ, thường nhiều lần trong ngày và duy trì đủ liệu trình để hạn chế tái phát.
• Kem hoặc gel Miconazole: thường được sử dụng cho trẻ từ 4 tháng tuổi trở lên theo hướng dẫn của nhân viên y tế.

Đối với người lớn

Người lớn cũng cần thăm khám bác sĩ chuyên khoa trước khi dùng thuốc điều trị nấm lưỡi. Thuốc có thể sử dụng gồm: Nystatin, Miconazole, Fluconazole, Clotrimazole.

Trường hợp nhiễm nấm nghiêm trọng, tái phát nhiều lần sẽ cân nhắc sử dụng Amphotericin B hoặc các thuốc kháng nấm chuyên biệt khác để kiểm soát bệnh.

Điều trị chung cho bệnh nhân nấm lưỡi

Những điều trị chung cần được thực hiện tốt gồm:

• Vệ sinh răng miệng sạch sẽ bằng cách đánh răng ít nhất 2 lần mỗi ngày và súc miệng sau khi ăn.
• Làm sạch răng giả, hàm giả (nếu có) thường xuyên để hạn chế nấm phát triển.
• Hạn chế đồ ăn quá cay, nóng hoặc nhiều đường vì có thể làm tăng cảm giác đau rát và tạo điều kiện cho nấm phát triển.
• Uống đủ nước để giảm tình trạng khô miệng và cũng giúp nâng cao hiệu quả khám chữa bệnh.
• Không hút thuốc lá, hạn chế rượu bia vì các chất này có thể kích thích niêm mạc miệng và làm bệnh kéo dài.
• Kiểm soát tốt các bệnh lý nền như tiểu đường hoặc các tình trạng suy giảm miễn dịch.
• Tuân thủ đầy đủ phác đồ điều trị và tái khám theo lịch hẹn để đảm bảo bệnh được điều trị dứt điểm.

Nấm lưỡi có tái phát không?

Có. Theo các bác sĩ chuyên khoa, nấm lưỡi là bệnh có khả năng tái phát khá cao, đặc biệt khi nguyên nhân gây bệnh chưa được xử lý triệt để hoặc người bệnh không tuân thủ đầy đủ phác đồ điều trị. 

Để hạn chế tái phát, người bệnh cần điều trị đủ liệu trình theo chỉ định của bác sĩ, duy trì vệ sinh răng miệng tốt, kiểm soát các bệnh lý nền và tái khám khi có dấu hiệu bất thường.

Nếu các triệu chứng như mảng trắng trên lưỡi, đau rát miệng hoặc khó nuốt xuất hiện trở lại, người bệnh nên đi khám sớm để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Nếu bạn đang có dấu hiệu của bệnh nấm lưỡi, tưa lưỡi ở người lớn, hãy liên hệ với cơ sở y tế hoặc bác sĩ chuyên khoa để được tư vấn điều trị hiệu quả nhất.

• 9:38 Sáng 02/07/2026
• 11 lượt xem
• Administrator