Bạch tạng có chữa được không? Làm cách nào để cải thiện?

Bạch tạng là tình trạng di truyền khiến da, tóc và mắt có màu nhạt hơn do cơ thể giảm sản xuất melanin. Không chỉ ảnh hưởng đến sắc tố, bạch tạng còn khiến da nhạy cảm hơn với ánh nắng và có thể gây một số vấn đề về thị lực. Vì vậy, nhiều người quan tâm bạch tạng có chữa được không, có cách nào cải thiện màu da và hạn chế những ảnh hưởng do tình trạng này gây ra. Cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

Bạch tạng là gì?

Bạch tạng là tình trạng di truyền liên quan đến quá trình sản xuất melanin, sắc tố tạo màu cho da, tóc và mắt. Mức độ thiếu hụt melanin không giống nhau ở tất cả người bệnh nên biểu hiện cũng có thể khác nhau.

Một số biểu hiện thường gặp gồm:

• Da rất sáng màu: Da có thể trắng hoặc nhạt hơn đáng kể so với những thành viên khác trong gia đình và dễ bị tổn thương khi tiếp xúc với ánh nắng.
• Tóc có màu nhạt: Tóc có thể trắng, vàng rất nhạt hoặc có màu nâu nhạt tùy từng loại bạch tạng.
• Mắt nhạy cảm với ánh sáng: Người bệnh có thể bị chói mắt hoặc khó chịu khi ở nơi có ánh sáng mạnh.
• Giảm thị lực: Một số trường hợp có cận thị, viễn thị, loạn thị, rung giật nhãn cầu, lác hoặc những bất thường khác liên quan đến sự phát triển của mắt.

Bạch tạng có chữa được không?

Bạch tạng có chữa được không là câu hỏi được nhiều người quan tâm khi tìm hiểu về tình trạng này.

Bạch tạng chưa thể chữa khỏi hoàn toàn

Hiện nay, bạch tạng có chữa được không có câu trả lời là chưa thể chữa khỏi hoàn toàn. Nguyên nhân là bạch tạng liên quan đến những thay đổi trong gene kiểm soát quá trình sản xuất melanin nên các phương pháp chăm sóc da thông thường không thể loại bỏ nguyên nhân di truyền.

Theo Mervyn G. Thomas, Jonathan Zippin và Brian P. Brooks, GeneReviews, “Oculocutaneous Albinism and Ocular Albinism Overview”, năm 2023, hiện chưa có phương pháp điều trị mang tính chữa khỏi bạch tạng. Điều trị chủ yếu nhằm tối ưu hóa thị lực và giảm nguy cơ biến chứng ở da.

Tuy nhiên, điều này không có nghĩa người bị bạch tạng không thể cải thiện chất lượng cuộc sống. Các biện pháp hỗ trợ phù hợp có thể giúp:

• Bảo vệ da: Hạn chế cháy nắng, tổn thương da do tia UV và giảm nguy cơ ung thư da.
• Cải thiện khả năng nhìn: Điều chỉnh tật khúc xạ và xử lý một số vấn đề về mắt có thể giúp tối ưu thị lực.
• Giảm khó chịu do ánh sáng: Kính phù hợp, mũ rộng vành và các biện pháp hạn chế ánh sáng chói có thể giúp người bệnh dễ chịu hơn.
• Theo dõi biến chứng: Khám da và mắt định kỳ giúp phát hiện sớm những vấn đề cần điều trị.

Vì sao bạch tạng không thể chữa khỏi hoàn toàn?

Bạch tạng không đơn thuần là tình trạng da thiếu sắc tố mà có liên quan đến gene. Các gene liên quan đến bạch tạng có vai trò trong quá trình sản xuất, vận chuyển hoặc phân bố melanin. 

Vì nguyên nhân nằm ở yếu tố di truyền nên kem dưỡng, thuốc làm trắng da hoặc các phương pháp thẩm mỹ thông thường không thể khôi phục hoàn toàn khả năng sản xuất melanin. Một số yếu tố liên quan gồm:

• Rối loạn sản xuất melanin: Cơ thể không tạo ra đủ lượng melanin cần thiết hoặc quá trình tạo melanin bị ảnh hưởng.
• Yếu tố di truyền: Bạch tạng có thể được truyền từ cha mẹ sang con theo những kiểu di truyền khác nhau tùy từng dạng bệnh.
• Ảnh hưởng đến mắt: Melanin cũng tham gia vào quá trình phát triển bình thường của hệ thống thị giác nên bạch tạng có thể đi kèm nhiều vấn đề về mắt.

Bạch tạng ảnh hưởng đến da như thế nào?

Melanin có vai trò hấp thụ một phần tia cực tím và góp phần bảo vệ da trước tác động của ánh nắng. Khi lượng melanin giảm đáng kể, da sẽ nhạy cảm hơn với tia UV.

Những vấn đề thường gặp gồm:

• Dễ cháy nắng: Da có thể nhanh chóng đỏ, nóng rát hoặc đau khi tiếp xúc với ánh nắng mà không được bảo vệ.
• Tổn thương da do tia UV: Việc tiếp xúc với ánh nắng kéo dài có thể làm tăng tổn thương da theo thời gian.
• Tăng nguy cơ ung thư da: Người bị bạch tạng có nguy cơ mắc một số loại ung thư da cao hơn do thiếu melanin bảo vệ da khỏi tia UV. DermNet ghi nhận ung thư biểu mô tế bào vảy và ung thư biểu mô tế bào đáy là những loại ung thư da đáng lưu ý ở người bị bạch tạng.

Vì vậy, bảo vệ da khỏi tia UV là một trong những nội dung quan trọng nhất trong quá trình chăm sóc người bị bạch tạng.

Làm cách nào để cải thiện bạch tạng?

Mặc dù chưa thể chữa khỏi hoàn toàn, người bệnh vẫn có thể thực hiện nhiều biện pháp để kiểm soát biểu hiện và hạn chế biến chứng.

Bảo vệ da khỏi ánh nắng

Đây là biện pháp đặc biệt quan trọng đối với người bị bạch tạng.

• Sử dụng kem chống nắng: Ưu tiên kem chống nắng phổ rộng với SPF cao và thoa lên những vùng da tiếp xúc với ánh nắng. Khi ở ngoài trời trong thời gian dài, cần thoa lại theo hướng dẫn của sản phẩm.
• Mặc quần áo che phủ: Áo dài tay, quần dài, chất liệu dệt kín và mũ rộng vành giúp giảm lượng tia UV tiếp xúc trực tiếp với da.
• Hạn chế nắng gắt: Nên hạn chế tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng vào thời điểm tia UV mạnh, đặc biệt khi phải hoạt động ngoài trời trong thời gian dài.
• Không sử dụng giường tắm nắng: Các nguồn tia UV nhân tạo cũng có thể gây tổn thương da và cần được tránh.

GeneReviews khuyến nghị người bị bạch tạng bảo vệ da bằng quần áo chống nắng, kem chống nắng và hạn chế tiếp xúc với ánh nắng kéo dài.

Khám da định kỳ

Người bị bạch tạng không nên chỉ đi khám khi da xuất hiện tổn thương rõ rệt.

• Kiểm tra tổn thương do ánh nắng: Bác sĩ có thể đánh giá những dấu hiệu tổn thương da tích lũy do tia UV.
• Theo dõi nốt bất thường: Những tổn thương mới xuất hiện, thay đổi kích thước, hình dạng, màu sắc, chảy máu hoặc lâu lành cần được kiểm tra.
• Tầm soát ung thư da: Khám da định kỳ giúp phát hiện sớm các tổn thương tiền ung thư hoặc ung thư da để xử lý kịp thời.

GeneReviews khuyến nghị người bị bạch tạng nên được khám da định kỳ để phát hiện tổn thương do ánh nắng và dấu hiệu ung thư da.

Cải thiện thị lực

Bạch tạng có thể ảnh hưởng đến khả năng nhìn ở nhiều mức độ khác nhau. Vì vậy, khám mắt là một phần quan trọng trong quá trình theo dõi.

• Đo và điều chỉnh tật khúc xạ: Kính cận, viễn hoặc loạn thị đúng độ có thể giúp tối ưu hóa thị lực.
• Sử dụng kính hỗ trợ khi cần: Một số người có thị lực giảm đáng kể có thể cần thiết bị phóng đại hoặc các dụng cụ hỗ trợ thị lực.
• Theo dõi lác và rung giật nhãn cầu: Một số trường hợp cần được bác sĩ chuyên khoa mắt đánh giá và lựa chọn phương pháp xử lý phù hợp.
• Giảm ánh sáng chói: Mũ có vành hoặc kính phù hợp có thể giúp giảm cảm giác khó chịu do ánh sáng mạnh. Kính quá tối không phải lúc nào cũng phù hợp vì có thể làm giảm khả năng nhìn.

Theo dõi mắt thường xuyên ở trẻ em

Trẻ bị bạch tạng cần được chú ý đặc biệt đến vấn đề thị lực vì khả năng nhìn có liên quan trực tiếp đến việc học tập và phát triển các kỹ năng sinh hoạt.

• Khám mắt định kỳ: Giúp phát hiện sớm tật khúc xạ, lác và các vấn đề liên quan đến thị lực.
• Điều chỉnh kính sớm: Điều chỉnh tật khúc xạ phù hợp có thể giúp trẻ sử dụng thị lực hiệu quả hơn.
• Hỗ trợ học tập: Trẻ có thị lực giảm có thể cần ngồi gần bảng, sử dụng chữ lớn hoặc các thiết bị hỗ trợ thị giác tùy mức độ.

Có thuốc nào chữa khỏi bạch tạng không?

Hiện chưa có thuốc thông thường nào có thể chữa khỏi bạch tạng hoặc khôi phục hoàn toàn khả năng sản xuất melanin. Do đó, người bệnh không nên tự sử dụng các sản phẩm được quảng cáo với công dụng thay đổi màu da hoặc kích thích sản xuất melanin.

Một số lưu ý quan trọng gồm:

• Không tự dùng thuốc làm tăng sắc tố: Chưa có cơ sở để xem các sản phẩm này là phương pháp chữa bạch tạng.
• Không tự dùng thuốc uống: Các sản phẩm không rõ nguồn gốc có thể gây tác dụng phụ nhưng không giải quyết được nguyên nhân di truyền.
• Không kỳ vọng mỹ phẩm chữa bệnh: Kem dưỡng, serum hoặc mỹ phẩm không thể thay đổi gene gây bạch tạng.
• Thận trọng với quảng cáo điều trị khỏi: Những sản phẩm tuyên bố có thể chữa khỏi hoàn toàn bạch tạng cần được kiểm chứng kỹ về bằng chứng khoa học.

Có nên dùng laser hoặc phương pháp thẩm mỹ để điều trị bạch tạng không?

Laser, peel da hoặc các thủ thuật thẩm mỹ không thể điều trị nguyên nhân di truyền của bạch tạng.

Đặc biệt, người bị bạch tạng có làn da nhạy cảm với tia UV nên càng cần thận trọng với những phương pháp tác động mạnh lên da.

• Laser: Không phải phương pháp chữa khỏi bạch tạng. Việc sử dụng laser vì mục đích thẩm mỹ cần được bác sĩ đánh giá kỹ.
• Peel da: Không thể khôi phục quá trình sản xuất melanin và có thể gây kích ứng nếu thực hiện không phù hợp.
• Kem làm trắng da: Không có khả năng điều trị nguyên nhân di truyền của bạch tạng.
• Phương pháp kích thích tăng sắc tố: Không nên tự thực hiện khi chưa có đánh giá chuyên môn về nguyên nhân và tình trạng da.

Bạch tạng có ảnh hưởng đến mắt không?

Có. Các vấn đề về mắt là một trong những biểu hiện quan trọng của bạch tạng. Người bệnh có thể gặp:

• Giảm thị lực: Thị lực có thể giảm ở nhiều mức độ và không phải trường hợp nào cũng có thể đưa về mức bình thường chỉ bằng kính.
• Sợ ánh sáng: Ánh sáng mạnh có thể gây chói hoặc khó chịu do lượng sắc tố ở mắt giảm.
• Rung giật nhãn cầu: Mắt có thể chuyển động không tự chủ theo chiều ngang hoặc các hướng khác.
• Lác: Hai mắt có thể không phối hợp thẳng hàng và theo dõi vật thể đồng thời.
• Tật khúc xạ: Cận thị, viễn thị và loạn thị có thể xuất hiện và cần được điều chỉnh.

Bạch tạng có di truyền không?

Bạch tạng có nguyên nhân di truyền nên có thể xuất hiện ở nhiều thành viên trong cùng một gia đình. Tuy nhiên, nguy cơ sinh con mắc bạch tạng phụ thuộc vào dạng bệnh và kiểu di truyền cụ thể.

• Bạch tạng da và mắt: Nhiều dạng được di truyền theo kiểu lặn trên nhiễm sắc thể thường.
• Bố mẹ mang gene: Người mang một bản sao gene bệnh có thể không có biểu hiện bạch tạng nhưng vẫn có khả năng truyền gene cho con.
• Tư vấn di truyền: Gia đình có người mắc bạch tạng có thể cân nhắc tư vấn di truyền để hiểu rõ kiểu di truyền và nguy cơ đối với thế hệ sau.

Khi nào người bị bạch tạng cần đi khám?

Người bị bạch tạng nên được theo dõi lâu dài thay vì chỉ điều trị khi có triệu chứng.

Đặc biệt nên đi khám khi:

• Da xuất hiện tổn thương mới: Nốt hoặc vùng da bất thường xuất hiện ở những vị trí thường xuyên tiếp xúc với ánh nắng.
• Tổn thương thay đổi: Nốt ruồi hoặc tổn thương thay đổi về kích thước, hình dạng hoặc màu sắc.
• Da chảy máu hoặc lâu lành: Đây là dấu hiệu cần được bác sĩ da liễu kiểm tra.
• Thị lực thay đổi: Nhìn mờ hơn, khó nhìn xa hoặc gặp khó khăn khi đọc và học tập.
• Mắt nhạy sáng nhiều hơn: Tình trạng chói mắt hoặc khó chịu với ánh sáng tăng lên đáng kể.
• Trẻ có dấu hiệu nhìn kém: Trẻ cần được khám mắt sớm để phát hiện và điều chỉnh các vấn đề thị lực.

Theo bác sĩ tại Phòng khám Da liễu Thẩm mỹ Thái Hà: Người bệnh nên ưu tiên bảo vệ da khỏi tia UV, sử dụng kem chống nắng và quần áo che chắn phù hợp, đồng thời khám da định kỳ để phát hiện sớm những tổn thương bất thường. Khi có vấn đề về thị lực, người bệnh cũng nên được khám chuyên khoa mắt để có hướng hỗ trợ phù hợp thay vì tự sử dụng thuốc hoặc các phương pháp thẩm mỹ.

Nếu bạn đang tìm hiểu bạch tạng có chữa được không, câu trả lời hiện nay là chưa thể chữa khỏi hoàn toàn. Tuy nhiên, người bị bạch tạng có thể kiểm soát tốt các biểu hiện bằng cách bảo vệ da khỏi tia UV, khám da định kỳ, chăm sóc và kiểm tra mắt thường xuyên. Việc theo dõi lâu dài giúp hạn chế biến chứng và hỗ trợ người bệnh duy trì chất lượng cuộc sống.

FAQ – Câu hỏi thường gặp

• Bạch tạng có hết theo thời gian không?

Bạch tạng không phải tình trạng giảm sắc tố tạm thời nên không thể kỳ vọng tự hết theo thời gian. Mức độ sắc tố có thể khác nhau tùy từng loại bạch tạng.

• Bạch tạng có bị ung thư da không?

Người bị bạch tạng có nguy cơ tổn thương da do tia UV và một số loại ung thư da cao hơn. Vì vậy, chống nắng và khám da định kỳ rất quan trọng.

• Bạch tạng có ảnh hưởng đến tuổi thọ không?

Bạch tạng không đồng nghĩa với việc chắc chắn giảm tuổi thọ. Tuy nhiên, người bệnh cần kiểm soát tốt nguy cơ tổn thương da do tia UV và theo dõi những vấn đề sức khỏe liên quan.

• Có nên dùng kem tăng sắc tố để chữa bạch tạng không?

Không nên tự sử dụng các sản phẩm này với mục đích chữa bạch tạng. Mỹ phẩm không thể điều trị nguyên nhân di truyền của bệnh.

Tài liệu tham khảo

1. Mervyn G. Thomas, Jonathan Zippin, Brian P. Brooks. GeneReviews. Oculocutaneous Albinism and Ocular Albinism Overview. 2023. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK590568/
2. Vanessa Ngan, Harriet Cheng. DermNet. Albinism. 2014. https://dermnetnz.org/topics/albinism
3. Tamio Suzuki, Ken Okamura. GeneReviews. Oculocutaneous Albinism Type 4. Cập nhật 2026. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK1510/

• 4:26 Chiều 03/10/2026
• 25 lượt xem
• Administrator